| چاپ متن |  |
|
|
شهر جرجان هزار سال پيش از تهران، داراي
فاضلآب بود
شايد تا به حال در هنگام گذر از خيابانها و كوچههاي مختلف شهر تهران كارگراني را ديده
باشيد كه بعد از گذشت بيش از صد سال از تاسيس هسته اوليه شهر تهران به عنوان پايتخت كشور تازه در حال حفر چاههاي عميق زير زمين و ايجاد
سيستم فاضلآب شهري هستند، اما آخرين كاوشها و حفاريهاي باستانشناسي در شهرهاي جرجان نشان ميدهد كه مهندسان جرجاني هزار سال زودتر
از مهندسان و مسئولان شهر تهران و قبل از احداث اين شهر به فكر ايجاد سيستم فاضلآب بودهاند.
شهر جرجان يا شهر سفالهاي زرينفام يكي از مهمترين شهرهايي است كه در اوج شكوفايي و تمدن
خود جزو چهار شهر بزرگ دوره اسلامي بوده است. اين شهر داراي بقاياي معماريهاي مسكوني، صنعتي و كارگاهي از قرون چهارم و پنجم تا قرن هشتم
هجري قمري است.
«محمد مرتضايي»، سرپرست كاوشهاي باستانشناسي در جرجان، گفت: «در اين فصل از كاوشهاي
باستانشناسي در جرجان كه از دو ماه پيش آغاز شده؛ موفق به كشف كانالهاي فاضلآب و دفع آبهاي سطحي شهر تاريخي جرجان با بيش از يك هزار
سال قدمت در اطراف معابر شهري شديم. بررسيها نشان ميدهد كه معماران جرجاني اين سيستمها و كانالها را در زمان تاسيس شهر طراحي و اجرا
كردهاند.
وي با اشاره به اينكه بسياري از شهرهاي كشور نظير تهران و گنبد كابوس كه در چند كيلومتري شهر
جرجان، جا گرفته است هنوز سيستم فاضلآب ندارند، گفت: «سيستم دفع آبهاي سطحي و فاضلآب
جرجان آبهاي واحدهاي مسكوني را از طريق آبراهها و تنبوشههاي سفالي به كانالهاي واقع در كوچهها و بعد به كانالهاي خيابانها و
سپس به كانالهاي اصلي براي خروج از شهر هدايت ميكند.»
به گفته مرتضايي، وجود سيستم فاضلآب در شهر جرجان بيانگر وسعت و اهميت اين شهر در گذشته
است و ميتواند بيانگر پيشرفت ايران در بخش مهندسي شهرسازي در آن دوران باشد. شهر تاريخي جرجان كه در استان گلستان و در شهرستان گنبد كاووس جاي گرفته است 200 هكتار وسعت دارد. در كاوشهايي كه در گذشته در اين محوطه انجام گرفته است، كارشناسان توانستهاند ظروف سفالي و اشياي تاريخي مختلفي را كشف كنند. مهمترين آثار تاريخي به دست آمده از جزجان ظروف زرينفام است كه در ساخت آنها از لعاب خاصي استفاده شده است. |
