در دوران باستان، آغاز و پايان جهان را دوازده هزار سال ميپنداشتند كه چهار دورهي سه هزار ساله را دربر ميگرفت. اين امر در ديگر اسناد به جاي مانده از
دوران كهن ايران، به روشني به چشم نميخورد.
گذشته از دين، «تاريخ» ملي ما نيز در شرق و شمال شرق تدوين ميشود و سپس در تمام كشور و در باور همگان راه مييابد. پادشاهان افسانهاي اوستا، پيشداديان و
كيانيان به صورت پادشاهان واقعي و تاريخي درميآيند
ميرزا يعقوبخان، مترجم سفارت روس بود. پس از آنكه دولت او را تبعيد نمود (1278ق/ ) ديگر رنگ ايران را نديد. دورهي آخر زندگيش را در اسلامبول گذراند تا مرد
(1298 ق/ ). در آنجا رسالهاي در نقشه اصلاحات ايران به عنوان «عريضه» به ناصرالدين شاه نوشته ... است.
وقتي ۱۷۰۰ سال قبل ۴ مرد وارد يك تونل نمكي در حوالي چهرآباد زنجان شدند، فكر نميكردند كه قرن ها بعد، به عنوان يكي از كشفيات باستانشناسي نام مردان نمكي روي آنها گذاشته شود.
تحقيقات گروه باستانشناسي شهر سوخته در اين شهر پنج هزار ساله نشان
داد كه زنان، قويترين گروه در جامعه شهر سوخته بوده و ابزار قدرت در
دست آنان بوده است.
بنا به گفتهي ابواسحق استخري، اردشير نذر كرده بود در محلي كه بر دشمن پيروز شود، يك شهر و يك آتشكده بسازد و چون در منطقه فيروزآباد بر دشمن پيروز شد، نذرش را ادا كرد.
آن زمان كه زنربايي و خريد زن در ميان بسياري از ملل و اقوام هند و اروپايي متداول بود، ازدواج ايراني در سايه نظمي كه آيين زردشت آورده بود، نتيجه عقد بود.
