| چاپ متن |  |
|
|
|
خبرها:
كاربرد شگردشناسي نانو در ساخت كاشيهاي زرين قلم
گروه مشترك پژوهشگران سازمان انرژي اتمي ايران و محققان ايتاليا با كشف نانو ذرات نقره و مس در لعاب كاشيهاي قرن چهارم و هفتم، به کاربرد شگردشناسي نانو در كاشيهاي زرينفام و اثرات كروماتيكي آن پي بردند. در جريان مطالعات آزمايشگاهي گستردهاي كه توسط گروهي از پژوهشگران سازمان انرژي اتمي كشور و پژوهشگران ايتاليايي روي نمونههايي از كاشيهاي زرينفام ايراني صورت گرفت، اين محققان موفق به كشف كاربرد تكنولوژي نانو درترکيبات موجود درلعاب تزئيني اين كاشيها شدند. نانوتكنولوژي، علم مطالعه ذرات در ابعاد مولکولي، براي كنترل آنهاست. اين علم به دليل اهميت و دستاوردهاي شگفت و کاربردي آن در کشورهاي پيشرفته جهان، امروزه در خط مقدم تحقيقات علوم فيزيک قرار گرفته است. مهندس پروين اوليايي، عضو هيات علمي سازمان انرژي اتمي و از اعضاي هيات پژوهشي فعال در اين گروه تحقيقاتي گفت: «در جريان شركت در يك كارگاه علمي- بينالمللي كه در دانشگاه پروجا در ايتاليا برگزار شد، متوجه علاقه محققان و محافل علمي جهان به اين كاشي و شناخت تركيبات موجود در لعاب آن شديم. از اين رو پس از بازگشت به كشور، اين موضوع به طور مستقل توسط يك گروه چهار نفره در سازمان انرژي اتمي ايران مورد مطالعه و بررسيهاي آزمايشگاهي قرار گرفت.» وي درباره آزمايش هاي انجام شده روي لعاب اين كاشيها گفت:«با دستيابي به تكههايي از اين كاشي، نمونههايي از آن در آزمايشگاه واندوگراف با روش Pixe مورد آناليز عنصري قرار گرفت.» در روش Pixe نمونههايي از كاشي در معرض تشعشات پروتون قرار گرفته و از طريق تابش پروتونهايي با انرژي 2 مگا الكترون، آناليز عنصري انجام و عناصر تشكيل دهنده اين لعابها، مشخص مي شود. مهندس «اوليايي» در ادامه به همکاري پژوهشگران ايتاليايي در اين برنامه تحقيقاتي اشاره كرد و افزود: «با توجه به عدم دسترسي به دستگاه سيتكروترون (دستگاههاي شتاب دهنده ذرات اتم) در ايران، نمونههاي مورد بررسي به دانشگاه پروژاي ايتاليا ارسال شد و در حضور محققان ايراني، با روش طيفنگاري EXASS مورد آزمايش هاي دقيق قرار گرفت.» به گفته اوليايي طبق آزمايش هاي انجام شده، توسط پژوهشگران ايتاليايي، علاوه بر تاييد نتايج به دست آمده توسط محققان ايراني، اثبات شد كه تلائو طلايي در كاشيهاي زرينفام، به دليل استفاده از نانو ذرات نقره و تلائلو سرخ، مربوط به نانو ذرات مس در لعاب كاشي است، كه در نهايت سبب پيدايش اثرات كروماتيكي گوناگون در اين سفالها شده است. مهندس اوليايي يادآور شد كه هنوز به درستي روشن نيست كه ايرانيان چگونه اين تکنيک را اجرا ميكرده اند اما كشف خواص برخي مواد در مقياس نانو متري و استفاده هوشيارانه از آن در تزئينات كاشي قطعي و كاملا بديهي است. نانوتكنولوژي، علم مطالعه ذرات در مقياس اتمي، براي كنترل آنهاست. اين شگردشناسي با استفاده از خواصي كه در اين سطح از مواد ظاهر ميشود، در پي كسب توانمندي بيشتر در توليد مواد، ابزارها و سيستمهاي جديد است. واژه نانو براي تعيين مقدار يك ميليارديم يا 9 - 10 يك كميت استفاده ميشود و چون يك اتم تقريبا 10 نانومتر است، اين اصطلاح براي مطالعه عمومي روي ذرات اتمي به كار برده ميشود.
جيرفتيها 30 شي باستاني را باز گرداندندمردم جيرفت و روستاهاي اطراف در ادامه بازپس دادن اشيا تاريخي كه در كاوشهاي غيرمجاز در اين منطقه به دست آمده 30 قطعه شي باستاني را به پايگاه ميراث فرهنگي و گردشگري تحويل دادند. محوطههاي باستاني جيرفت كه به بهشت گمشده باستان شناسان شهرت يافته در استان كرمان جاي گرفته و جزو غنيترين محوطههاي باستاني جهان است. طي سال گذشته در جريان كاوشهاي باستانشناسي و حفاريهاي غيرمجاز گسترده، آثاري از هزاره سوم پيش از ميلاد از اين منطقه به دست آمدهاست. «نادر علي داد سليماني»، كارشناس باستان شناسي ميراث فرهنگي و گردشگري استان كرمان گفت: «اشيايي كه از سوي مردم تحويل داده شده اشيا سنگي و سفالي مربوط به هزاره سوم پيش از ميلاد هستند كه به عنوان اشياء حوزه هليل رود شناخته ميشوند و از اهميت بسيار زيادي برخوردار هستند.» او گفت: «در بين اشيا تحويل داده شده چند شي شاخص از جمله ظرفي سفالي وجود دارد كه روي آن نقش يك انسان ديده ميشود كه ما پيش از اين با اين نقش روي ظروف سفالي روبهرو نبودهايم» به گفته سليماني اشيا تحويل داده شده شامل اشيا آييني تزييني و ظروف مصرفي بودهاند. طي يك سال و نيم پيش و بعد از شروع فعاليتهاي گسترده براي آگاه سازي مردم از اهميت اشياء باستاني جيرفت بيش از 100 قطعه ظرف سفالي و سنگي از سوي مردم ساكن اطراف محوطههاي باستاني جيرفت در اختيار سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري قرار گرفته است. سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري قصد دارد براي تشويق افراد و جلوگيري از غارت بيشتر اشيا تاريخي اين منطقه اسامي كساني كه اشيا را تحويل ميدهند، روي شي نصب كنند. در حال حاضر در موزه جيرفت ويترينهايي وجود دارد كه اشيا تحويلي مردم در آنها نگهداري ميشود. از حدود يك سال و نيم پيش و پس از گسترش بسيار زياد حفاريهاي غيرمجاز در محوطههاي باستاني جيرفت و قاچاق اشيا باستاني اين منطقه به خارج از كشور، وزارت اطلاعات و دادگاه انقلاب اسلامي شهرستان جيرفت با همكاري پليس بينالمللي و بخش حقوقي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري تحركات وسيعي را براي شناسايي، دستگيري و بازگرداندن اشياي جيرفت از حراجيهاي دنيا آغاز كردند. تاكنون بيش از 120 شي جيرفت به كشور بازگردانده شده است. طي سه فصل كاوش در محوطههاي باستاني جيرفت باستانشناسان ايراني و بينالمللي توانستهاند بقاياي معماري بيش از 180 اثر مهر باستاني و آثار خط را در اين محوطه كشف كنند. به اعتقاد يوسف مجيد زاده سرپرست هيأت كاوش در جيرفت، شكلگيري تمدن در محوطههاي باستاني اين منطقه همزمان با محوطههاي باستاني بينالنهرين در عراق آغاز شده است.
شناسايي 13 جانور در نقش برجستههاي تخت جمشيدبراي نخستين بار كارشناسان در بررسي و مطالعات نقش برجستههاي تخت جمشيد توانستند بيش از 13 حيوان را كه در دوره هخامنشي در منطقه مرودشت زندگي ميكرده يا به عنوان هديه به اين منطقه آورده شده، شناسايي كنند. تخت جمشيد مجموعهاي كامل از سازهها و بقاياي مربوط به دوره هخامنشي است كه در زمان داريوش اول و در سال 518 پيش از ميلاد ساخته شده است. مجموعه تخت جمشيد از كاخها، حصارها، بخشهاي خدماتي و نظامي مختلف تشكيل شده است. افشين يزداني جانورشناس و باستان شناس در مورد اين پروژه گفت: «با توجه به اهميت نقش برجستههاي موجود در محوطه تخت جمشيد طرحي ويژه براي تشخيص حيوانات را آغاز كرديم كه به شناسايي دوگونه مجزا، حيواناتي كه در منطقه زيست داشتهاند و حيواناتي كه به عنوان هديه از سوي ديگر ملل به اين منطقه آورده شده، منجر شد. او گفت: «حيوانات آورده شده به منطقه مرودشت شامل شير، اسب، گاو، شتر، آهو و زرافه است. اين حيوانات هر يك از مناطق مختلفي به منطقه آورده شدهاند. به عنوان مثال شير از خوزستان، اسب از آسياي ميانه، گاو كوهاندار از عراق،گاو از مصر، زرافه از سودان، در اين ميان شتر و آهو نيز ديده ميشود. اين منطقه چندگونه حيوان اهلي نيز دارد. در بين اين حيوانات بز كوهي، گوزن زرد، گوسفند و بز به چشم ميخورند.» به اعتقاد كارشناسان شناسايي حيوانات در هر منطقه ميتواند به مشخص شدن ويژگيهاي اكوسيستم منطقه كمك بسيار كرده و اطلاعات مهمي را در اختيار كارشناسان قرار دهد. به گفته يزداني در بين حيوانات شناسايي شده در نقوش تخت جمشيد، تعدادي از حيوانات نظير شير خوزستان يا آهوي زرد هستند كه نسل آنها ديگر منقرض شده است. بررسي و شناسايي دقيق حيوانات نقش بسته روي سازههاي تخت جمشيد نظير پلكان آپادانا ميتواند به باستان شناسان در مورد وقايع تاريخي نيز اطلاعات بدهد. به عنوان مثال نقش زرافه كه از سوي هديه آورندگان سوداني آورده شده، ميتواند نظريههاي قبلي باستان شناسان در مورد اينكه اين نقوش مربوط به افراد كشور سودان است را تأييد كند. به گفته يزداني بررسيها نشان ميدهد شرايط آب و هوايي منطقه مرودشت براي زيست تمام حيواناتي كه روي نقش برجستهها نقش شدهاند، مناسب بوده است. مجموعه تخت جمشيد مهمترين پايتخت حكومت هخامنشي است كه در استان فارس و در نزديكي شيراز جاي گرفته است. اين بنا در سال 1357 در فهرست ميراث طبيعي و تاريخي يونسكو به ثبت رسيده است.
گسترش پزشكي ابوعلي سينا در دانش اروپافرشيد ابراهيميگروه انديشه: الحكيم الوزير الدستور، شرف الملك، حجه الحق، شيخ الرئيس، ابوعلي حسين بن عبدالله بن حسن بن علي بن سينا نامي است كه دانشمندان اروپايي بر نابغهي فرزانهي ايراني نهادند. دانشنامهي پزشكي ابن سينا با نام «قانون» و كتابهاي النبض (در دوران خون)، تشريح الاعضا، جوديه در طب، الاغذيه و الادويه، الاقراباذين، البول، تبدير سيلان المني، رساله في تخليط الاغذيه، الخمر، السكنجبين، سياسه البدن و فضائل الشراب (رساله الخمريه و سياسه البدن)، الادويه القلبيه از ديگر دفترها و پژوهشهاي وي ميباشد. دل گرچه در اين باديه بسيار شتافت يك موي ندانست، ولي موي شكافت اندر دل من هزار خورشيد بتافت آخر به «كمال ذرهاي» راه نيافت (بوعلي) «Avicenne» يا «Avicenna» نامي است كه دانشمندان اروپايي بر نابغهي فرزانهي ايراني نهادند كه د رميان فلاسفهي اسلامي، نامبردار به: الحكيم الوزير الدستور، شرف الملك، حجه الحق، شيخ الرئيس، ابوعلي حسين بن عبدالله بن حسن بن علي بن سينا ميباشد. برابر با نگرشهاي كارشناسان غربي او يك چهرهي شگفتانگيز در تاريخ علم به شما رمي رود و جهان دربارهي كمتر كسي اين همه سخن گفته است. يك هزاره پس از درگذشت روان دانش پژوه او، همچنان در انجمنهاي آموزشي و دفترهاي پژوهشي، در گفتوگوهاي دانشمندان و انديشهي پژوهندگان ياد ميشود. در روند چند سده پس از مرگش چنان بزرگ شد كه سالها هرگونه دگرگوني ناچيز يا دستبرد در نگرشهايش، گناهي نابخشودني بود. گونههايي از دانش كه او پايهگذاري نمود،نزديك به شش سده پس از او در شرق و غرب روان بود و بسياري از پديدهها و آفريدههاي فكري او از وراي هزار سال، گرايش و شگفتي خود را پايدار دارد. آيا به راستي اين پور سيناي ايراني، اوسيناي اروپايي و شيخ الرئيس مسلمانان كيست؟ پدرش اهل بلخ بوده و از نمايندگان فرمانروايي خجسته سامانيان كه در دورهي نوح ابن منصور ساماني (366-387 هجري قمري) به بخارا فرستاده شد تا رسيدگي به آمار مالي و درآمد قريهي خورميثن (خرميثن) را به او واگذارند. پس از آن در قريهي افشنه (در نزديكي خورميثن) دل به دختركي «ستاره» نام سپرد كه بوعلي نتيجهي اين پيوند بود. ابوعلي كه به صفر سال 370 هجري (ژوئيه 980 م) ديده به ديدار جهان گشوده بود، تا پنج سالگي در خورميثن بسر برد. و پس از آن تا 428 هجري كه به جاودانگي پيوست، با يك سرگذشت روبرو هستيم!!! … كه خواهيم از بررسي چند بارهي آن بپرهيزيم.! زندگينامه و سرگذشتي كه همواره كوشيدهايم تا به هر زبان و روشي آن را به شاگردان و دانشجويان خود بياموزيم تا گونهي زندگي و رويهي رفتارش را سرمشق بزرگمردان و چهرههاي برجستهي ايراني بدانيم كه همواره كانون انديشه و خردورزي بودهاند. اما به راستي تا چه اندازه توانستهايم تا اين چهرهي جهاني را با جوانان و فرزندانش در ايران سدهي بيست و يكم عيسوي كه اينك دلدادهي فرهنگ غرب و پيشرفت و شكوه مكانيزهي يوناني- اروپايي آن گشتهاند، آشنا سازيم. و آيا هيچ گاه از خود پرسيدهايم كه اگر جوان ايراني آگاه بر اين باشد كه همان ابوعلي كه هميشه سرگذشتش را در كتابهاي درسي، در برابر مدرك و نمره، به او سپردهاند، همان كسي است كه سدهها دانش پزشكي غرب به او وامدار بوده ودبستانهاي فلسفي اروپا به همت و ويرايش او با انديشههاي بينشمند نياكان يوناني خود آشنا شدهآند، چه واكنشي از خود خواهد داشت؟ و يا اگر بداند كه اين چهرهي والاي انديشه و خرد جهاني را كه وابسته به مرزهاي آريايي خراسان اوست، نابخردان اروپايي، تنها به انگيزهي نامش كه بيانگر مذهب او بوده، او را «عرب» ميدانند و اساس پزشكي را كه او و زكرياي رازي در جهان پي افكندند،«طب عرب» مينامند، … ترديد نكنيد، ورق برخواهد گشت! اما آيا مي دانيم كه جهان اروپايي از سدهها پيش او را «شهريار پزشكان» (prince medicines) ناميده است؟ آلدوميلي، دانشمند بلندپايهي ايتاليايي مينويسد: «پورسينا در پزشكي از بقرات و جالينوس درگذشت، و در فلسفه ارستو را پشت سر بگذاشت. دفترهاي پزشكي بقرات و جالينوس را بر آزمايش نگرشهاي فلسفي ارستو زد و ميانهي آن هر دو را برگزيد و تمام نگرشهاي فلسفي و پزشكي قومهاي عرب زبان شرق را در اين باره گردآوري نمود.» (1) راجر بيكن، پورسينا را پس از ارستو بزرگترين فيلسوف جهان ميشناسد و توماس آگوس ناس، نام او را همواره در كنار افلاتون، و با ارج و ستايش فراوان ياد ميكند. آري گويا فراموش كردهايم كه: «دوراني كه ابن سينا را در خود پرورد، دوران مرد پرور ايران زمين بود. از پس چند قرن كه از حملهي اعراب گذشته بود مدارس و محافل درس و دانشگاههاي ايراني، هر روز بيش از پيش دانشمندان نامآور تيزبين ژرف انديش به جامعهي بشري تقديم مي كردند. از همين دانشگاهها «الخوارزمي» بيرون آمد و لگاريتم را به جهان عرضه كرد،از همين مدارس «ابوالوفا بوزجاني نيشابوري» به عرضه آمد و مثلثات را پيشنهاد كرد. همين مدارس زكرياي رازي پزشك بزرگ ايراني را در خود پرورد. و از همين مدارس «ابوريحان بيروني» بيرون جست و يك هزار سال پيش از انيشتين، گفت كه «نور جسم است.» (2) اينها آگاهيهايي است كه بي گمان برخورداري جوان امروزي ايراني از آن، بيش از دوره كردن زندگي بزرگان شايسته مينمايد: الف- نقش كتاب «قانون» در پزشكي اروپا: دانشمنامهي پزشكي ابن سينا با نام «قانون»كه همچنان برترين گفتار پزشكي جهان به شمار ميرود، در پنج دفتر به نگارش درآمده كه عبارتند از: 1- «امور كليه» (پزشكي نظري)، 2- «ادويهي مفرده» (دارو پزشكي)، 3- «امراض جزئيهي آدمي از سر تا قدم» (كه شامل 22 فن ميباشد). 4- «در امراض جزئيهي اغساء»، 5- «در ادويه مركبه و زهرها و پادزهرها» است. هر يك از اين دفترها نيز داراي چند بخش مي باشد كه هر يك جداگانه و يا با هم سدهها بر دانش پزشكي غرب نور افكندهاند. شادروان دكتر عيسي صديق پيرامون اين كتاب گرانسنگ پور سينا چنين مي نگارد: «كتاب قانون از حيث فصلبندي و انتظام فكر، روشني و مطالب و سودمندي موضوعات به حدي جالب است كه در زمان حيات وي در تمام عالم اسلام انتشار يافته و مورد استفاده قرا رگرفته و چند بار به زبان لاتين ترجمه و قريب پانصد سال كتاب درسي دانشگاههاي اروپا بوده است.» (3) نبايد فراموش كرد كه قانون نخستين گفتار پزشكي است كه به لاتين ترجمه گرديد و در نيمه دوم سدهي پازندهم ميلادي، شانزده بار و در سدهي شانزدهم بيش از بيست بار در اروپا منتشر شده و تاكنون هشتاد و هفت ترجمه از آن شده است. و از به نامترين ترجمانان آن در اروپا مي توان: روبرت چستر ((R.chester) ترجمه سال 1145 م)، ژراردو دوكرمونا (سدهي 12)، يوحنا اشبيلي، موسي طبون، زرحيا جراسيان (Gracian Zarahiah) را نام برد. قانون در سدهي دوازدهم ميلادي (دو سده پس از زايش پورسينا)به وسيلهي «گراردوس كرمونتيس» به لاتين و ايتاليايي ترجمه شد. در سال 1900 كوئينگ بخش تشريح قانون را به زبان فرانسه برگرداند، و دفتر نخست قانون با ترجمهاي نيمه در سال 1930 به وسيلهي كامرون گردنر انجام گرفت. و بخش بيماريهاي چشمي در دفتر سوم قانون، به وسيله هيرشبرگ و ليپرت در سال 1902 به آلماني ترجمه شد. پور سينا سرودهاي نيز در پزشكي نگاشته و به نام «الارجوزه في الطب» كه دو مترجم اروپايي آن (آرمنو گودوبلز، آلياگوس) آن را «كانتي كوم» و «كانتي كا» ناميدهاند. در سال 1956 به وسيله ژاهيه و ا. نورالدين به فرانسه ترجمه و به همراه ترجمهي لاتين (دوبلز) انتشار يافت. قانون در دانشگاههاي اروپا تا 1650 ميلادي آموزش داده ميشد و پور سينا در پايگاه يك استاد فرزانه و آموزگار پزشكي در سراسر اروپا سخت شايستهي ارج و ستايش شد و تا سال 1650 م (1061 هجري قمري) در دانشگاههاي «لوون» (Louvain) بلژيك، «من پلي» (monpollier) فرانسه و آكسفورد آموزش داده ميشده و دانشجويان پزشكي ناگزير به بررسي و فراگرفتن آن بودند و تا پايان سدهي پانزده ميلاد برترين و بالاترين كتاب درسي دانشكدههاي پزشكي مسيحي در اروپا گرديد. در قديمترين برنامهي آموزشي كه در پيوند با «مدرسهي پزشكي مونپليه» است، در منشوري از پاپ كلمنت پنجم (به تاريخ 1309 م)، و نيز در تمام منشورهاي پس از آن تا 1557 م، مانند نامهاي كه روژبيكن (Roger Bacon) روحاني و فيلسوف انگليسي (1214-1294) دربارهي بوعلي براي كلمنت چهارم نوشته، نام قانون آمده است. ويليام دورانت دربارهي نسخهاي از قانون چنين گزارش داده كه: «نسخه گرانبهايي از اين كتاب كه 300 سال پيش نوشته شده، اكنون در كتابخانهي «آستور» در نيويورك موجود مي باشد. روزي كه من اجازه ديدن اين كتاب را كسب كردم،ديدم اين كتاب به قدري بزرگ است كه من قدرت اين كه ان را از قفسه بر روي ميز مطالعه ببرم، ندارم. اين كتاب داراي هزار صفحه دو ستوني است و صفحهي آن به اندازهي قطع يكي از قرآنهاي بزرگ شماست.» (4) در اين جا از ديگر دفترها و پژوهشهاي پزشكي پورسينا مي توان به اين جستارها نيز اشاره جست: 1- النبض (در دوران خون)، 2- تشريح الاعضا، 3- جوديه در طب، 4- الاغذيه و الادويه، 5- الاقراباذين، 6- البول، 7- تبدير سيلان المني، 8- رساله في تخليط الاغذيه، 9- الخمر، 10- السكنجبين، 11- سياسه البدن و فضائل الشراب (رساله الخمريه و سياسه البدن)، 12- الادويه القلبيه و همچنين ديگر دفترهاي پزشكي از پورسينا كه نام آنها همه با واژه «الارجوزه» آغاز ميگردد: 1- الارجوزه في التشريح، 2- الارجوزه في المجريات في الطب، 3- الارجوزه في الفصول، 4- الارجوزه في البا (اسباب انحطاط قوه البا)، 5- الارجوزه في تدبير الفحول في الفصول الاربعه، 6- الارجوزه في الوصايا الطبيه، 7- الارجوزه في لطيفه في الوصايا البقراط ب- پورسينا، پدر پزشكي نوين: برابر با آگاهيهايي كه پس از اين خواهد آمد، بي هرگونه هواخواهي، پورسينا را ميبايست، پديد آورندهي «نخستين» هاي جهان پزشكي دانست: 1- پورسينا بدون راديوگرافي، آگاهيهاي درستي را به دست ما مي دهد كه همانند هنگامههاي سهگانه بيماري سل در پزشكي امروز است. 2- او چهل گونه تپش (نبض) را بررسي كرده، و گمان دارند كه در اين باره از پزشكي چيني برخوردار بوده است. 3- براي بيماري اسهال، نسخه خوردن آب پنير، و پنير بز را پيچيده كه مانند دستور خوردن «اسيد لاكتيك» و شير خشكهاي لاكتيك در دورهي ماست. 4- پورسينا بيماريهايي كه از راه آب و هوا داراي واگير ميباشند را، همچو سل، سرخك و آبله خوب ميشناخته است. 5- براي درمان سنگهايي كه در مجاري ادرار گير ميكنند، بهرهبري از صندلي فلزي را كه پوشش چرمي داشته باشد بايسته مي داند. او اين وسيله را «قاتاتير» مينامد كه امروز در پزشكي اروپايي «كاتاتر» مينامند. 6- او نخستين پزشكي است كه سرطان معده را بررسي كرده، و يكي از شگفتترين دستورهاي شفاي او در سرطان پستان، سود گرفتن از گرما است كه تا 15 سال نيز هم در جهان غرب بدين پي نبرده بودند! 7- او استخوانها و مفصلها را خوب ميشناخته و روشهاي شگفتانگيزي براي شكستهبندي داشته است. 8- ابن نفيس، پزشك دمشقي كه گزيدهاي از كتاب قانون را فراهم كرده بود،گفتاري پيرامون گردش خون ميان قلب و ريهها نگاشته كه نخستين كشف گردش خون در جهان به شمار ميرود و اين خود بخشي از كشف ويليام هاروي در بررسي همهي گردش خون در تن است. 9- پيشنهادهاي او درباره بهداشت، ورزش، بهرهوري از هواي پاك، جوشاندن آب ناشناخته پيش از خوردن (براي دوري از مالاريا)، گرمابهي آفتاب و … همچنان پابرجاست. 10- در كارد پزشكي (عمل جراحي) نيز شستشوي بريدگي با شراب (مايهي الكلدار) را پيشنهاد كرده است. او جراحي مثانه را با برش خطي مياني زير شكم، كاري ساده و كم خطر ميداند (مانند امروز) و نخستين پزشك جراحي است كه عصبهاي جدا شده را پيوند داده است. 11- روانش انوشه، راهش پر رهرو.
پانويسها: 1- La sience Arabe d'Aldo Mieli Leiden, 1938 2- كارنامه ابن سينا، فريدون جنيدي، رويهي 23 3- تاريخ فرهنگ ايران، عيسي صديق، رويهي 127 تا 128 4- بخشي از سخنراني دكتر ويليام جمز دورانت (نگارندهي تاريخ تمدن)، 1 ارديبهشت 1327 خ، انجمن روابط فرهنگي ايران و امريكا، ترجمهي دكتر مهدي فروغ
يارنامه: كارنامهي ابن سينا، فريدون جنيدي، بلخ، 1360 قانون ابن سينا شاهكار بزرگ طبي او، دكتر محمود نجم آبادي، هنر و مردم، ش 130 و 179، تير و مرداد 1352
|
