آب محوطه باستاني ارجان را غرق مي کند

خاك‏برداري‌هاي مداوم شركت آبياري مارون، ساخت يك سد جديد پشت سد مارون و انجام عمليات كشاورزي

محوطه‌ باستاني ارجان را با تخريب كامل روبرو كرده است.

نامه نگاري‌هاي مداوم سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان خوزستان به شركت آبياري مارون تا به امروز نتيجه نداده‌ است.

محوطه باستاني ارجان طي چند سال گذشته به دليل ساخت سد مارون، كشاورزي در سطح محوطه ها و حفاري هاي غير مجاز گسترده، آسيب بسيار ديده است. زمين هاي محوطه باستاني ارجان از سوي اداره امور اراضي به كشاورزان واگذار شده است. اين تخريب ها به دور از توجه مسئولان ادامه دارد.

«فرزاد مصباح»، رئيس اداره ميراث ]يادمان‎هاي[ فرهنگي و گردش‏گري بهبهان گفت: «پس از نامه نگاري‏هاي مختلف براي توقف عمليات خاكبرداري در منطقه باستاني ارجان، هم‏چنان خاكبرداري تپه‌هاي باستاني در اين محدوه ادامه دارد. ساخت سد تنظيمي براي مهار آّب پشت سد مارون از عواملي ديگري است كه اين محوطه را تخريب مي‌كند. هم‏چنين تازه ترين عمليات تسطيح اراضي كشاورزان به تخريب دو تپه باستاني اين محوطه منجر شد.»

او گفت: «با کمک كلانتري منطقه، عمليات خاكبرداري متوقف شد اما چون قانوني براي حمايت از ميراث فرهنگي وجود ندارد، خسارت وارده جبران نشد و اتفاقا راه براي ادامه عمليات تسطيح باز شد. قاضي دادگاه با استناد به اين نكته كه در قانون سازمان ميراث فرهنگي و گردشگر آمده است كه سازمان‌ها وارگان‌ها بايد قبل از شروع پروژه‌هاي عمراني، استعلام كنند اما قانوني براي برخورد با كساني كه بدون استعلام به آثار خسارات وارد نمي كنند، تصويب نكرده است، راي را به نفع سازمان آب مارون داد.»

سازمان آب مارون در حال حاضر از خاك منطقه براي ساخت و محكم كردن سد استفاده مي‌كند. دادگاه انقلاب اسلامي تاريخي بودن منطقه براي حفاظت از آن را كافي نمي‌داند. اين دادگاه اعتقاد دارد كه قانون بايد صريح و روشن، موضع خود را مشخص كند تا دادگاه بتواند براساس آن با سازمان‌ها برخورد كند. سازمان آب‎ياري مارون در حال مشغول حفر كانال‌هاي به طول هفت متر درمنطقه و در نزديكي محلي است كه تابوت معروف ارجان در آن كشف شده است. مهم ترين اشيا باستاني كه تاكنون از محوطه باستاني ارجان به دست آمده مربوط به تابوتي مفرغي با اشيايي نظير حلقه طلايي قدرت است.

در پاييز 1361 هنگام خاكبرداري جهت عمليات سدسازي روي رودخانه «مارون» و در محوطه باستاني ارجان حفره اي در زمين ايجاد شد كه منجر به كشف آرامگاهي از دوره ايلامي شد. اين آرامگاه متعلق به «كيتين هوتران»، پادشاه دوره ايلام نو بود كه در اواخر هزاره دوم قبل از ميلاد بر اين منطقه حكمراني مي كرده است.

مصباح گفت: «با توجه به اين‏كه قانون از سازمان ميراث فرهنگي دفاع نمي‌كند حفاظت از اين منطقه بسيار مشكل است به گونه اي که وقتي عده‌اي شب به يك منطقه باستاني خسارت وارد مي‌كنند، فرداي آن روز دادگاه راي را به نفع آن‌ها مي‌دهد و کماکان هيچ يك از سازمان‌ها وارگان‌هاي مسئول هم كه بايد به اين وضعيت حساس باشند، واكنشي نشان نمي‌دهند.»

اداره ميراث فرهنگي و گردشگري از جهاد كشاورزي خواسته تا به كشاورزان اعلام كند با حضور كارشناسان سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري اقدام به شخم زمين‌هاي كشاورزي اين منطقه نمايند اما جهاد كشاوزري در اين ارتباط هم‏كاري نكرده است.

مصباح در اين باره گفت:«سازمان ميراث به دنبال کم توجهي اداره جهاد کشاورزي از كشاورزان خواسته است با حضور كارشناسان اين سازمان به شخم زمين‌ها اقدام كنند تا از تسطيح تپه‌هاي باستاني جلوگيري شود.»

به گفته شاهدان، محوطه باستاني ارجان هر روز شاهد تخريب‌هاي گوناگون از سوي كشاورزان و گارگران شركت آب مارون است. سفال‌هاي شكسته و پراكنده در اين محوطه شاهد اين مدعاست.

شهر ايلامي «ارجان» در حدود 10 كيلومتري شمال شهر بهبهان در استان خوزستان قرار گرفته است. اين محوطه باستاني شهري ايلامي با چندين هكتار وسعت در خود آثاري از هزاره هاي پيش از ميلاد را جاي داده است.

مجموعه کاخ گلستان

 مجموعه کاخ گلستان، یادگاری به جای مانده از ارگ تاریخی تهران، محل زندگي و پذيرايي شاهان سلسله قاجار و از زیباترین و کهن‏ترین بناهای پایتخت دویست ساله ایران می باشد. این ساختمان، روزگاری همانند نگینی در میان این ارگ می‏درخشید .سابقه‏ي تاریخی ارگ سلطنتی که محدوده مکانی تاریخی آن را در شمال، خیابان و میدان سپه(امام خمینی) در سمت غرب، خیابان خیام ،در شرق، خیابان ناصر خسرو و در جنوب، خیابان پانزده خرداد و میدان ارگ تشکیل می دهد، به روزگار صفویه باز می‏گردد .

شاه تهماسب اول صفوی (984-930) نخستین پادشاهی بود که در سفرهای خود به قصد زیارت مقبره حضرت عبدالعظیم دستور داد بارویی به طول یک فرسخ به دور قصبه‏ي تهران احداث شود. پس از او شاه عباس صفوی در قسمت شمالی حصار تهماسبی چهار باغ و چنارستانی احداث نمود که بعدها دیوار بلندی گرد آن بنا کرده و عمارات مقر سلطنتی در داخل آن را ارگ نامیدند .

در اواخر عهد صفوی، تهران گاهی مقر موقت در بار شاهان صفوی قرار می گرفت و حتی شاه سلیمان (1077-1105) کاخی در این شهر برای خود بنا نهاد. ولی امروز اثری از بناهای دوره صفوی باقی نمانده است .

کهن‏ترین بناهای موجود در مجموعه‏ي گلستان، ایوان تخت مرمر و خلوت کریم‏خانی متعلق به دوران کریم‏خان زند است. وی در نبرد‏های خود بر ضد محمد حسن خان قاجار در سال 1172 تهران را مرکز اردوکشی خود قرار داد و پس از پیروزی در این جنگ در دیوان‏خانه قدیم تهران که در زمان شاه سلیمان ساخته شده بود‏، بار عام داد و با عنوان وکیل الرعایا حکومت ایران را در دست گرفت .

به فرمان او در تابستان همان سال حصار ارگ مجددا احیاء شد و یک دست حرم‏خانه و خلوت‏خانه و عمارت دارالحکومه در داخل آن بنا گردید و در تابستان سال بعد (1173) که اردوی خود را به چمن سلطانیه (زنجان) منتقل نمود. دستور داد یک دست عمارت خاصه و دیوان‏خانه بزرگ، به سبک ساسانی و باغی در جنب آن بنا نمایند .

پس از مرگ کریم‏خان زند در 1193 آقا محمد خان قاجار در 1200 تهران را به پایتختی برگزید، ولی به دلیل لشکر کشی‏های دايمی کم‏تر در مقر حکومت خود به سر می برد، و برای عمارت و آبادانی چندان فرصت نداشت . تا آن‏که فتح‏علی شاه در سال 1211 بر تخت پادشاهي ایران جلوس کرد، از آن زمان به بعد با گسترش دستگاه اداری و تشریفات سلطنتی، بناهای متعددی در داخل ارگ تهران عمدتا در زمان فتحعلی شاه و ناصرالدین شاه قاجار، ساخته شد .

در دوران رضا شاه پهلوی، بخش‏های بزرگی از ارگ تهران، از جمله حصار دور آن، سردر باب همايون، ساختمان دفتر  استیفا، نگارخانه، تکیه دولت، نارنجستان، باغ گلشن و ساختمان‏های اندرونی تخریب شد. محل سکونت شاه به سعدآباد وسپس در دوران محمد رضا شاه پهلوی به نیاوران منتقل و مجموعه گلستان به محل پذیرایی از میهمانان خارجی تبدیل گردید.پس از انقلاب مجموعه‏ي گلستان همچون اغلب عمارات سلطنتی دیگر بصورت موزه در آمد تا همگان بتوانند از آن دیدن کرده و از تماشای زیبایی‎های حاصل فکر و دست هنرمندان و صنعتگران ایرانی بهره برند .

بخشهای مختلف این مجموعه در حال حاضر عبارت است از:

ایوان تخت مرمر، خلوت کریم‏خانی، اتاق موزه (تالار سلام) و حوض‏خانه آن، تالار آینه ، تالار عاج، سفره خانه، تالاربرلیان یا تشریفات، ساختمان کتاب‏خانه، عمارت شمس العماره، عمارت بادگیر و حوض‏خانه وسیع آن، تالار الماس، کاخ ابیض، چادر خانه

سالمند‎‏ترين شهروند شهر سوخته

 باستان‎شناسان شهر سوخته، سالمند‎ترين جسد اين محوطه‏ي باستاني 5 هزار ساله را كشف كردند او پيرزني است كه نزديك به 80 سال عمر داشته است.

گورستان شهر سوخته، يكي از بزرگترين گورستان‎هاي باستاني كشور است كه در استان سيستان و بلوچستان واقع شده و بيش از 80 هكتار وسعت دارد. باستان‎شناسان تا كنون پس از انجام 9 فصل كاوش مداوم در اين گورستان توانسته‎اند از ميان هزاران گور باستاني شهر سوخته، حدود 500 گور را شناسايي كنند كه اطلاعات بدست آمده از اين گورستان بخشي از راز فرهنگ اقوام 5000 ساله آن را آشكار كرده است.

«فرزاد فروزانفر»، رييس دفتر انسان‎شناسي پژوهشكده باستان‎شناسي كشور، با اشاره به يافته‎هاي اخير در محوطه‏ي‎ باستاني شهر سوخته. گفت:

«موفق شديم مسن‎ترين گور شهر سوخته؛ تا اين لحظه را شناسايي كنيم. او پيرزني است كه بيش از 70 سال سن دارد و احتمال به مرگ طبيعي و كهولت سن در گذشته است.»

او در ادامه گفت: تاكنون در شهر سوخته فردي به اين سالمندي، ديده نشده است و اكثريت سن افراد به دست آمده در اين گورستان ميان 20 تا 60 سال بوده كه ميانگين آن ميان 30 تا 45 سال در نوسان بوده است.

به گفته فروزانفر در گور اين پيرزن چند ظرف سفالي بوده است و او را به صورت چمباتمه‎اي در خاك گذاشته‎اند.

كشف نخستين تدفين سجده‎اي در شهر سوخته

خبر ديگري حاكي است كشف نخستين تدفين سجده‎اي در شهر سوخته، باستان‎شناسان را شگفت‎زده كرد. مرد جواني از مردمان شهر سوخته‏ي 5000 سال پيش به سجده رفته بود و گويا او را به همين شكل دفن كرده‎اند.

شهر سوخته يك از شگفت‎انگيز‎ترين محوطه‎هاي باستاني ايران است. آثاري كه تا كنون از اين محوطه‏ي باستاني بدست آمده، جزو منحصر به فردترين آثار بدست آمده در محوطه‎هاي باستاني كشور محسوب مي‎شود.

«فرزاد فروزانفر»، انسان‎شناس پژوهشكده باستان‎شناسي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري كشور با اشاره به كشف تدفيني منحصر به فرد در شهر سوخته گفت: در ادامه كاوشهاي شهر سوخته ابتدا پشت و سپس كمر جسد از خاك درآورده شد و پس از آن در كمال تعجب مشاهده كرديم فرد درگذشته به صورت سجده‎اي در خاك گذاشته شده است.

به گفته‏ي اين باستان‎شناس، اين نخستين باري است كه چنين تدفيني در يك محوطه‏ي باستاني و گورستاني بدست مي‎آيد.

شيوه‎هاي تدفين به دست آمده در گورستان‎هاي باستاني پيش از تاريخ و دوره‎هاي تاريخي هزاره‏ي نخست پيش از ميلاد. به صورت چمباته‎اي، طاق باز و پهلو خواب بوده است. اين نخستين باري است كه باستان‎شناسان با چنين نمونه تدفيني مواجه شده‎اند.

كشف اولين گچ‏بري معماري اليمايي‌ها در خوزستان

گروه استان‌ها: تازه‌ترين بررسي‌هاي باستان‌شناسان به كشف اولين گچ‏بري روي ديوار متعلق به حدود 2 هزارسال پيش (اواخر اشكاني _ اوايل ساساني) در شهر باستاني شوشتر منجر شد. اين گچ‏بري تعجب باستان‌شناسان را برانگيخته است.

در كاوش‌هاي سال پيش نيز بخش‌هايي از يك پنجره‎‎‎‎‎‎ي گچ‏بري متعلق به حدود 2 هزار سال پيش (اواخر اشكاني _ اوايل ساساني) كشف شد. اين پنجره اولين پنجره گچي است كه تا اين زمان از يك محوطه باستاني در كشور به دست مي آيد. اين اثر مي‌تواند در شناسايي بخش‌هاي معماري و به خصوص تزئينات بناهاي تاريخي كمك فراوان كند.
"مهدي رهبر"، سرپرست كاوش‌هاي باستان‌شناسي دستوا گفت: "تازه‌ترين كاوش در شهر باستاني دستوا به كشف گچ‏بري‌هاي بسيار زيبا منجر شد. اين گچ‏بري‌هاي با موضوع‎هاي گوناگون روي ديوار كار شده است. تزئينات روي ديوار شامل شمسه، نيم‌ستون فلس مانند و كنگره دار است.»

او گفت: «اين گچ‏بري روي تالار كار شده و در اندازه 2×2 است. هم‏چنين گچ‏بري داراي موضوع‎هاي گوناگون گياهي، هندسي و حيواني است. گچ‎بري حيواني، به احتمال بسيار زياد به دو شير تعلق دارد. اين كاوش‌ تعجب همگان را برانگيخت چون تا امروز گمان مي‌شد كه در اين شهر گچ‏بري وجود نداشته‌است.»

رهبر گفت: «با توجه به اين‏كه در بيشتر زمين‌هاي شهر دستوا كشاورزي مي‌شود جاي مشخصي براي كاوش وجود ندارد به همين دليل در محوطه هاي مختلف تنها گماني‌زني مي‌شود.»

15 سال پيش يك كشاورز هنگام شخم زمين هاي خود با تراكتور ناگهان به داخل زمين فرو مي رود. ايجاد اين گودال به كشف قبوري مربوط به موزه اليمايي ها منجر مي شود و از دل اين قبور اشياي باستاني بسيار ارزشمندي از جمله سكه هاي طلا و اشياي سفالي به دست مي آيد. اين قبور از 15 سال پيش تاكنون كاملا به حال خود رها شده اند.

در سال 1365 و با كاوش هاي محدود دكتر رهبر، گورستاني از اين شهر به دست آمد كه آرامگاه هاي زيرزميني بسيار جالبي از نظر باستان شناسي در آن ديده مي شد. اين گورستان بسياري از باستان شناسان را بر آن داشت تا با تحقيق و كاوش روي اين محوطه، اطلاعات بسيار جامعي را از اين محوطه باستاني و تاريخ خوزستان به دست بياورند .

شهر باستاني «دستوا» يكي از مهم‏ترين محوطه هاي باستاني شوشتر است كه تاكنون عمليات كاوش و هنري جدي روي آن انجام نگرفته، اين محوطه اكنون كاملا به حال خود رها شده و آثار كشف شده در آن در معرض تخريب هستند. تمدن اليمايي كوچك شده و خلاصه شده تمدن ايلام بوده و اليمايي ها در واقع زير نفوذ اشكانيان بوده اند.

پيدا شدن شهر ساساني در استان فارس

 بزرگترين شهر ساساني دراستان فارس در نتيجه‏ي بررسي‎هاي باستان شناسان در 70 كيلومتري شهر كازرون كشف شد. اين شهر حدود 600 هكتار وسعت دارد.

«سعيد ابراهيمي»، سرپرست هيات بررسي و شناسايي محوطه باستاني سرمشهد با اعلام اين خبر گفت: «اين شهر ساساني در نزديكي روستاي سرمشهد و نقش با شكوه بهرام دوم قرار گرفته است. به همين دليل نام آن را محوطه‎ي باستاني سرمشهد گذاشته‎ايم. اين شهر پيش از اين با چند تپه باستاني شناسايي شده بود. اما هيچ يك از باستان‎شناسان از بزرگي آن اطلاع نداشتند. اما با شروع عمليات بررسي و شناسايي منطقه و دنبال كردن تعداد زيادي از باستان‎شناسان، از بزرگي آن اطلاع نداشتند. اما با شروع عمليات بررسي و شناسايي منطقه ودنبال كردن تعداد زيادي از تپه‎هاي باستاني اين منطقه، هيات باستان‎ شناسي با محوطه بزرگي مواجه شد كه بي شباهت به يك شهر نيست و حدود 600 هكتار وسعت دارد.»

به گفته‎ وي جمع‎آوري سفا‎ل‎هاي سطحي از اين محوطه باستاني نشان مي‎دهد كه اين شهر در دوره ساساني ساخته شده و تا دوره‎هاي بعد نيز زندگي در آن ادامه داشته است. اما نشانه‎اي از علت مدفون شدن آن وجود ندارد.»

قرار گرفتن تپه‎هاي كنار هم در اين محوطه، به گفته ابراهيمي از جمله شگفتي‎هاي اين محوطه باستاني است كه احتمال مي‎رود مكان‎هاي استقراري شهر باشند كه به صورت منظم و كنار هم قرار گرفته‎اند.

روستاييان اطراف اين محوطه باستاني كه بخشي از آن را زير كشت خود برده‎اند، معتقد‎ند كه اين شهر ساساني شكار‎گاه بهرام دوم بوده و بهرام براي شكار شير به اين منطقه مي‎آمده است.

ابراهيمي در اين باره گفت: «بررسي‎هاي باستان شناسان نشان مي‎دهد كه اين اعتقاد روستاييان درست نيست. زيرا اين محوطه باستاني سرشار از تپه‏هاي استقراري است كه در ميانه آن‎ها نيز تپه بزرگي قرار گرفته است كه احتمال مي‎‎رود آن بناي بزرگي بوده باشد.»

از آن جا كه اين محوطه باستاني به تازگي كشف شده هيچ يك از باستان‎ شناسان از شيوه‎هاي استقراري و معماري آن اطلاعي ندارند.

نزديكي نقش بهرام دوم به اين محوطه‎ي باستاني، باعث شده است تا باستان‎ شناسان روي اين احتمال پافشاري كنند كه شايد اين شهر ساساني در زمان بهرام دوم ساخته شده باشد و سپس با آمدن اسلام گسترش پيدا كرده باشد.

از آن جايي كه سفال‎هاي جمع‎آوري شده از اين محوطه باستاني هنوز مورد مطالعه قرار نگرفته مشخص نيست كه گسترش شهر از كدام سو بوده و بيشترين‎ سكونت‎گاه‎هاي شهر به كدام دوره ساساني يا اسلامي مربوط مي‎شود.

مطالعات متون تاريخي براي شناسايي اين شهر به تازگي آغاز شده است و باستان شناسان اميدوارند با توجه به بزرگي اين شهر نامي از آن در متون تاريخي پيدا كنند.

استان فارس خواستگاه دو تمدن بزرگ در ايران بوده است. از يك سو هخامنشيان در اين استان مهم‏ترين استقرارگاه‎هاي خود را ساخته‎اند و از سوي ديگر ساسانيان پس از هخامنشيان دوباره سلسله‎ي جديدي در اين استان با نگاه به هخامنشيان ايجاد مي‎‎كنند.

به گفته‎ شاهدان، محوطه باستاني ارجان هر روز شاهد تخريب‎هاي گوناگون از سوي كشاورزان و كارگران شركت آب ماورن است. سفال‎هاي شكسته و پراكنده در اين محوطه شاهد اين مدعاست.

شهر ايلامي «ارجان» در حدود 10 كيلومتري شمال شهر بهبهان در استان خوزستان قرار گرفته است. اين محوطه باستاني شهر ايلامي با چندين هكتار وسعت، آثاري از هزاره‎‎هاي پيش از ميلاد در خود جاي داده است.

پيدايش تنديس مفرغ مربوط به هزاره‎ي سوم پيش از ميلاد در جيرفت

 سرپرست گروه‎ كاوش‎هاي باستان‎شناسي جيرفت از كشف سرمجسمه يك بز از جنس مفرغ متعلق به هزاره‎ سوم پيش از ميلاد براي نخستين بار در اين منطقه خبرداد.

يوسف مجيدزاده درباره كشف اين اثر باستاني گفت: اين اثر در جريان ايجاد ترانشه‎اي در زير گورستان «مطوط آباد» و در يكي از قبرها بدست آمد كه هنوز فلسفه وجود آن مشخص نيست.

وي افزود: در اين ترانشه، به لايه‎هاي فرهنگي متعلق به هزاره چهارم پيش از ميلاد رسيديم كه قدمت اين منطقه را به شش هزار سال پيش مي‎رساند.

 وي با اشاره به اين كه در اين گورستان دو نوع سفال وجود دارد، افزود: ابتدا تصور مي‎شد كه اين منطقه در هر دو دوره گورستان بوده است اما ترانشه زير گورستان به آثار فرهنگي رسيد كه نشان مي‎دهد اين منطقه در شش هزار سال پيش مسكوني بوده است.

مجيد‎زاده گفت: پس از هزار سال كه رسوبات مختلف اين معماري‎ها و لايه را پوشانده، گورستان شهر را روي آثار آن ساخته‎اند.

وي گفت: يكي از ايراد‎‎هايي كه بر باستان‏‎شناسان و كساني كه اعتقاد دارند بين‎النهرين مهد تمدن بشريت است وارد است، اين است كه قديمي‎ترين آثار اين منطقه به هزاره سوم پيش از ميلاد باز مي‎گردد وچون پيش از اين دوره آثاري به دست نيامده است، پس اين منقطه نمي‎تواند مهد تمدن باشد. سرپرست گروه كاو‎ش‏هاي باستان‎شناسي جيرفت افزود: اين كاوش‎ها براي شناخت لايه‎هاي زيرين اين لايه ادامه مي‎يابد.

او افزود: عمليات ژئوفيزيك كارشناسان فرانسه در اين منطقه نشان داده كه زير اين لايه تا 11 متر اثار وجود دارد و اين ارتفاع براي يك باستان‎شناس از وجود 10 دوره تاريخي و باستاني در اين محدوده خبر مي‎‏دهد.

شهر كهن جيرفت در حاشيه رودخانه‎اي به نام هليل‎رود قرار دارد كه باستان‎شناسان از آن به عنوان بهشت گمشده خود نام مي‏برند.

پيدا شدن شهربزرگ ساساني در دشت مغان

آخرين كاوش‎هاي باستان شناسان در محوطه باستاني اولتان قلعه اردبيل به كشف يك شهر بزرگ ساساني منجر شد.

باستان شناسان در جريان اين كشف، ديوار و يكي از دروازه‎هاي ارگ را به دست آوردند حال آن كه پيش از اين، تصور مي‎كردند در اين منطقه با يك قلعه شهر در ميان دشت روبه‎رو هستند.

محوطه باستاني «اولتان قلعه»، واقع در ساحل جنوبي رود ارس و در بردارنده قلعه‎اي تاريخي است كه آثار معماري ارزشمندي شامل برج، باروي خشتي و حصار را در خود جاي داده است. طي دو فصل گذشته بخش‏هاي مدفون شده اين بنا كاملا از خاك بيرون آمده و آزاد شد.

«كريم عليزاده»، سرپرست هيات كاوش در اولتان قلعه گفت: مطالعات جديد باستان شناسي نشان داد كه اولتان قلعه يك شهر بسيار بزرگ در اواخر ساساني بوده است. اين شهر بزرگ مسطح، از دو بخش ارگ و خانه‎ها و دكان و بازار و ... تشكيل شده است. ارگ،  مستطيل شكل با ابعاد تقريبي 400 در 800 متر است. احتمال داده مي‎شود اين شهر، شهر ساساني اورثان باشد.

كاوش‏هاي باستان‎شناسي هم چنين نشان داد كه خندقي با عرض متغيير تا 10 متر ارگ را فرا گرفته است. تمامي ويژگي‎هاي اين محوطه تداعي كننده وجود يك شهر عظيم در ميان دشت است. وسعت اين شهر با توجه به حريم‎ها و پيرامون‎ آن 70 هكتار است.

علي‎زاده گفت: عكس‏هاي هوايي و ماهواره‎‎اي نشان داد بر خلاف تصور گذشته وسعت اين شهر بسيار زياد است. پراكندگي آثار نيز مويد اين حرف است. با توجه به تصوير ماهواره‎اي ارگ در وسط شهر قرار داشته و دو آب راه بزرگ، از اطراف به ارگ كشيده شده است.

اين شهر طبق الگوي شهر سازي ايران در دوران ساساني ساخته شده است. در شهرسازي‏هاي تاريخي و باستاني ايران هماره ارگ در وسعت شهر و بخش حاكم‎نشين شهر محسوب مي‎شده است.

محوطه‎ اولتان قلعه شهر باستاني متعلق به دوران ساساني است. اين محوطه در روستاي بزرگي در 15 كيلومتري جنوب غرب پارس‎آباد و در دشت مغان قرار دارد. ارگ اولتان در 500 متري اين روستا و در كنار رود ارس واقع شده است.

كشف تابوت سنگي در تپه عباس‎آباد (همدان)

يك تابوت سنگي متعلق به دوران تاريخي در تپه توريستي عباس‏آباد همدان به طور اتفاقي كشف و به موزه هگمتانه اين شهر منتقل شد.

رشيد‏‎بيگي مسوول پروژه بزرگ هگمتانه در اين ارتباط گفت: مشابه اين تابوت سنگي در حدود هشت سال پيش در اين تپه كشف شده بود و اين تابوت دومين اثري است كه در منطقه كشف مي‎شود.

وي افزود: اين منطقه قبلا گورستان افراد صاحب منصب بوده است.

رشيد‎بيگي در خصوص محل تپه عباس‎آباد گفت: اين مكان در گذشته به محل نقاره‎خانه معروف بوده است و قدمت آن احتمالا به دوره هخامنشي باز مي‎گردد.

تپه عباس‎آباد به دليل مشرف بودن به شهر، همواره از موقعيت ويژه‎اي برخوردار بوده است، به طوري كه در گذشته هر گاه حاكمي تغيير مي‎كرد، در بالاي آن ساز و طبق نوبتي نواخته مي‎شد كه به همين علت به تپه نقاره‎خانه نيز معروف است.

بازگشت