تمدن ايرانيان در جيرفت

مهدي‎نورعلي شاهي

آخرين حلقه‏ي ترديد باستان شناسان در باره‎ي وجود تمدني باستاني در جيرفت، با كشف يك لوح كامل خطي در اين محوطه باستاني از بين رفت تا در كتاب‎هاي تاريخي جهان، بسادگي از جيرفت ايرانيان به عنوان تمدني بزرگ ياد كنند.

روز گذشته تمامي دغدغه‎هاي باستان‎شناسان براي ثبوت فرضيه وجود تمدن در جيرفت باستاني جاي خود را به اميد داد تا نادر علي‏دادي سليماني، رييس پژوهشكده بين‎المللي باستان‎شناسي جيرفت، خبر كشف لوحي خطي را در پي كاوش‎هاي علمي در محل تپه‏‎ي كنار صندل جنوبي تاييد كند كه به عقيدي او، كمك شاياني مي‎كند. درازاي اين لوح خطي آجري 11، پهناي آن 7 و ضخامتش 2 سانتيمتر است.

به گفته‎ وي، اين تنها لوح خطي است كه به صورت كامل تا كنون در اين محوطه كشف شده است. او مي‎گويد:

اين لوح خطي كه داراي 5 سطر خط و هر سطر داراي 12 حرف است، به منظور رمز گشايي تصويري براي خط شناسان معروف دنيا ارسال شده است. به عقيدي كارشناسان  باستان‎شناسي، اين لوح به احتمال زياد يك فرمان شاهي است كه سال‏ها زير خاك مدفون بوده است.

كارشناسان باستان‎شناسي جهان تا كنون براي اثبات وجود يك تمدن باستاني در اين منطقه، تنها نبودن خط را بهانه‎اي براي نبود تمدن باستاني در اين منطقه مي‎دانستند.

هالي پيت‎من، باستان‎شناس برجسته‏ي آمريكايي كه چند فصل را در اين منطقه به كاوش پرداخته است، در اين باره مي‎گويد: كاوش‎هاي باستان‎شناسي در اين منطقه به ثبوت مراتب ديواني و شهر‎نشيني و آيين‎هاي باستاني در اين منطقه منجر شده است: اما خط كه كامل كننده‎ اين حلقه براي اثبات يك تمدن باستاني است، بايد در اين منطقه يافت مي‎شد تا اين زنجيره كامل شود.

علي‏دادي در پايان به نكته‎اي اشاره مي‎كند كه شايد ديگر جاي هر گونه شكي را درباره وجود تمدن در اين محوطه باستاني مرتفع مي‎كند. او با افتخار مي‎گويد:

تا كنون در محوطه‎هاي باستاني جيرفت هيچ‎گونه ابزار جنگي كشف نشده  و اين نشان دهنده صلح و آرامش در زمان فرمانروايي پادشاه آن دوران است.

شايد اين جمله كامل كننده حلقه تمدني جيرفت ايرانيان بود، چه آن كه لوحي خطي پيدا شود و چه آن كه پيدا نشود.

گردهمايي باستان‌شناسان جهان

درباره‎ي تاريخ تمدن ايران

با حضور باستان‎شناسان ايراني و خارجي در كنگره‏ي باستان‎شناسي خاور نزديكِ كهن در اسپانيا، تازه‎ترين مطالعات باستان‎شناسي فلات مركزي، غرب و جنوب كشور با نگاهي به زندگي بشر در سرزمين ايران از دوره‏ي پيش از تاريخ تا دوره‎هاي اسلامي بررسي مي‎شود.

ليلي نياكان يكي از باستان‎شناسان شركت كننده در اين كنگره و سرپرست كاوش‎هاي باستان شناسي دشت قزوين در اين باره گفت:

 عمده مقالات اين كنگره كه به ايران مربوط مي‎شود، توسط باستان شناسان ايراني و ديگر باستان‎شناسان شركت كننده در اين همايش كه از كشورهاي خاور نزديك به اسپانيا سفر مي‎كنند، ارايه شده است.

در اين همايش حدود 18 باستان شناس سوري درباره ايران صحبت مي‎كنند و قرار است مقاله‎هاي زيادي درباره‏ي‎ تاريخ تمدن ايران در كنگره باستان شناسي اسپانيا توسط ديگر باستان‎شناسان خارجي خوانده شود.

كنگره باستان‎شناسي خاور نزديك كهن در اسپانيا روز گذشته در شهر مادريد آغاز شد و قرار است در اين كنگره معماري دوره‎ي قاجار و معماري كاخ آيينه‎ي گلستان نيز بررسي شود.

بازگشت